"Te laat het landschap" in DE VERBORGEN HOEK
In zijn onvolprezen blog "De verborgen hoek" bespreekt gedreven poëziekenner, recensent en zelf dichter Albert Hagenaars regelmatig nieuwe poëzieuitgaven, die hem hebben aangesproken. Onder de titel "Het (ont)regelende dualisme van Richard Foqué" analyseert hij zeer intensief de bundel "Te laat het landschap", uitgegeven door Kleinood & Grootzeer, Bergen op Zoom. Zeer aanbevolen en te lezen via een klik op de desbetreffende blog in de lijst hiernaast.
Een vol kasteel Sorghvliet en geen gegeeuw
De inauguratie op zondag 26.02.2012 van het multimediale project van Frank De Vos "Met nog een geeuw op steen" in kasteel Sorghvliet te Hoboken was een hoogdag voor de poëzie. 18 dichters schreven een gedicht bij foto's van half vergane en vergeelde muurreclames. Het geheel werd samengebracht in een fraaie bundel. De tentoonstelling zelf kan nog bezocht worden in Kasteel Sorghvliet, Marneflaan 2, 2660 Hoboken, elke zaterdag en zondag tussen 13h00 en 17h00 tot en met 25.03.2012. Hieronder een "Tableau de la troupe" van de aanwezige dichters en mijn bijdrage "In den grooten Bazar".
Van links naar rechts, achteraan: Lucienne Stassaert, Hilde van Cauteren, Peter Holvoet-Hansen, Annmarie Sauer (half verborgen), Ann Van Dessel, Rose Vandewalle (half verborgen), Yerna Van den Driessche, Frank De Vos, Pierre Magis; vooraan: Albert Hagenaars, Bert Bevers, Marleen De Crée, Hans Mellendijk en Richard Foqué. (Foto: Geertje Hoefnagels)
(Foto: Frank De Vos)
IN DEN GROOTEN BAZAR
De tijd kon toen nog alle kanten uit
de jaren onbezonnen
maanden niet geteld
in elke straat gegiechel
geknikker om de hoek
en ’s avonds in het portiek
gestolen kussen weemoed
die naar nacht verlangt
tot met schel geklingel
den bazar weer wakker werd.
De wereld aan je voeten
uitgestald en uitgespreid
in schuiven kasten met zorg
geborgen op rekken gestapeld
kartonnen dozen uitgepakt
in bruin papier gewikkeld
voor wat nikkel
kocht je er gouden dromen
koopwaar voor de kleine man
in den grooten bazar niet te schatten.
En geen mens die kon raden
wat er niet voorhanden was
waar vandaan het elke dag
bleef komen en verloren
uitgeput aan zijn einde kwam.
De naam is nog gebleven
kalligrafisch neergeschreven
op een sierlijk uithangbord
het schilfert en verkruimelt
het kan geen kant meer uit
verhalen op een hoop geveegd
rommel van den bazar
waardeloos.
IN DEN GROOTEN BAZAR
De tijd kon toen nog alle kanten uit
de jaren onbezonnen
maanden niet geteld
in elke straat gegiechel
geknikker om de hoek
en ’s avonds in het portiek
gestolen kussen weemoed
die naar nacht verlangt
tot met schel geklingel
den bazar weer wakker werd.
De wereld aan je voeten
uitgestald en uitgespreid
in schuiven kasten met zorg
geborgen op rekken gestapeld
kartonnen dozen uitgepakt
in bruin papier gewikkeld
voor wat nikkel
kocht je er gouden dromen
koopwaar voor de kleine man
in den grooten bazar niet te schatten.
En geen mens die kon raden
wat er niet voorhanden was
waar vandaan het elke dag
bleef komen en verloren
uitgeput aan zijn einde kwam.
De naam is nog gebleven
kalligrafisch neergeschreven
op een sierlijk uithangbord
het schilfert en verkruimelt
het kan geen kant meer uit
verhalen op een hoop geveegd
rommel van den bazar
waardeloos.
Dichters houden u wakker op 26.02.2012 met nog een geeuw op steen.
"Met nog een geeuw op steen" als thema schreven 18 dichters een gedicht onder het curatorschap van dichter-troubadour Frank de Vos.
Metafoor voor de gedichten zijn vergane, verwelkte muurreclames die hier en daar in het straatbeeld nog aanwezig zijn. Het geheel werd verwerkt tot een expositie in het Kasteel Sorghvliedt te Hoboken.
De opening van de tentoonstelling gebeurt zondag 26.02.2012 om 10h00 met een gratis dichterlijk ontbijt en de muzikale ondersteuning van Frank Liegeois op viola da gamba en Ludmila Tschakalova op clavecimbel.
Toegang is gratis maar graag vooraf reserveren via 0492-42 84 51
De tentoonstelling is toegankelijk: zo 26/02/12 van 10:00 tot 17:00, za 03/03/12, zo 04/03/12, za 10/03/12, zo 11/03/12, za 17/03/12, zo 18/03/12, za 24/03/12, zo 25/03/12 van 13:00 tot 17:00
Kasteel Sorghvliedt
Marneflaan 3, 2660 Hoboken
Metafoor voor de gedichten zijn vergane, verwelkte muurreclames die hier en daar in het straatbeeld nog aanwezig zijn. Het geheel werd verwerkt tot een expositie in het Kasteel Sorghvliedt te Hoboken.
De opening van de tentoonstelling gebeurt zondag 26.02.2012 om 10h00 met een gratis dichterlijk ontbijt en de muzikale ondersteuning van Frank Liegeois op viola da gamba en Ludmila Tschakalova op clavecimbel.
Toegang is gratis maar graag vooraf reserveren via 0492-42 84 51
De tentoonstelling is toegankelijk: zo 26/02/12 van 10:00 tot 17:00, za 03/03/12, zo 04/03/12, za 10/03/12, zo 11/03/12, za 17/03/12, zo 18/03/12, za 24/03/12, zo 25/03/12 van 13:00 tot 17:00
Kasteel Sorghvliedt
Marneflaan 3, 2660 Hoboken
Equinox in Galerie "Epreuve d'Artiste"
Zondag 22 januari werd Equinox voorgesteld in de grafiekgalerie "Epreuve d'Artiste", Oudekerkstraat 64, 2018 Antwerpen. Bij een ruime belangstelling en een lekker nieuwjaarsdrankje praatten André Goezu en Richard Foqué over hun samenwerking en het tot stand komen van deze bibliofiele uitgave.
Jan Dockx, redacteur van Boekmerk overlegt met André Goezu en Richard Foqué over een artikel rond Equinox in het volgend nummer van Boekmerk.
____________________________________________________
Equinox is een tweetalige (E/NL) bibliofiele kunstuitgave met 7 gedichten van Richard Foqué en 7 aquatinten van André Goezu. Bestelling kan via uitgeverij@kleinood-en-grootzeer.com
Jan Dockx, redacteur van Boekmerk overlegt met André Goezu en Richard Foqué over een artikel rond Equinox in het volgend nummer van Boekmerk.
____________________________________________________
Equinox is een tweetalige (E/NL) bibliofiele kunstuitgave met 7 gedichten van Richard Foqué en 7 aquatinten van André Goezu. Bestelling kan via uitgeverij@kleinood-en-grootzeer.com
Acht achtbare dichters en een vol huis
Met gedichtendag 2012 was den Hopsack volgepakt en totaal verdicht.
Gastheer Frank De Vos en zijn achtbare dichters
Gastheer Frank De Vos en zijn achtbare dichters
Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift schiet met poëzie in Schoten
De poëzieschutters van links naar rechts: Guy Commerman, Richard Foqué, Tin Vankerkom, Sven Peeters, Sven Cooremans en Frank De Vos.
Zij schoten raak in de goedgevulde bibliotheek van Schoten.
Ook op vrijdag 27 januari is het nog gedichtendag!
Gedichtendag 2012 - Acht achtbare dichters in Den Hopsack
Op donderdag 26.01.2012 presenteert Frank De Vos ter gelegenheid van de gedichtendag een speciale editie van "Dichterlijk met suikerbonen" en dit voor de vierde maal: "Acht achtbare dichters".
Op het podium: Annmarie Sauer, Roger Nupie, Richard Foqué, Liliane Melis, Maris Bayar, Fred Schywek, José Meyvisch, Eric Vandenwyngaerden.
Marc Clement speelt met wervelende pianomuziek de dichters aan elkaar.
Afspraak om 20.30u in Den Hopsack, Pieter Potstraat 24 te Antwerpen.
Gastheer Frank De Vos
Op het podium: Annmarie Sauer, Roger Nupie, Richard Foqué, Liliane Melis, Maris Bayar, Fred Schywek, José Meyvisch, Eric Vandenwyngaerden.
Marc Clement speelt met wervelende pianomuziek de dichters aan elkaar.
Afspraak om 20.30u in Den Hopsack, Pieter Potstraat 24 te Antwerpen.
Gastheer Frank De Vos
Ut pictura poësis - Equinox in De zwarte Panter
Graficus/uitgever Gerrit Westerveld stelt samen met Richard Foqué en André Goezu de bibliofiele kunstuitgave "Equinox" voor.
Jan Van Broeckhoven, voorzitter van De Vrienden van de Zwarte Panter verwelkomt de aanwezigen.
Het is volle bak in De Zwarte Panter: Kunstminnaars, dichters en kunstenaars!
____
Troubadour/dichter Frank De Vos zingt het toepasselijke door hem gecomponeerde en geschreven lied "Memories for sale" en leidt vervolgens de uitgave indringend in.
‘Zoals een beeld weze een gedicht’ of ‘Ut pictura poësis'.
Zo begon Frank De Vos zijn inleiding bij de presentatie van Equinox, en zo ging hij verder:
"André Goezu doet dit met verf en Richard Foqué met taal. Laat mij even enkele mijmeringen meegeven over de dichter.
Richard Foqué componeert bijzondere, ritmische gedichten. Als voorbeeld vermeld ik graag het gedicht ‘Kanteling’ waarmee hij de bundel opent. Hier gebruikt hij deels de anafoor als stijlfiguur om de ritmiek te ondersteunen.
Het is goud/het is een man….
Het is regen/het is een steen…
Het is het woud/het is een maan….
Het is een kind/ het is een mes….
Het is alles
Het is niets
Het is
Wat een mooie cadans......../
‘Ut pictura poësis', Richard. Zoals een beeld weze een gedicht. Wat houd ik toch van je bijzondere metaforiek. Hoe plastisch is eveneens je taal.
Kriskras sprokkelde ik enkele beelden die me uitermate konden bekoren.
"...Stilte houdt de adem in// om de duisternis te tellen// in plooien van huiverende huid (een mooie alliteratie)// tijd een snaar te strak gespannen// het smelten onder de dagelijkse sleur// mijn voetstappen niet gemeten noch de stenen die het pad hebben gebaand//"......../
......../Tot slot lees ik het gedicht ‘Aanvaarding’, waarmee de cyclus eindigt. Hoe eenzaam en gelaten is hier de dichter in de aanvaarding waarin deze equinox culmineert. Hoor hoe hij zich bij zet en zich nagelt aan zijn taal om te blijven. Hoor hoe hij alleen in zijn keerkring staat en het schroeiende verlangen om niets te verliezen welig tiert.
Aanvaarding
Als ik dan sta
tussen dag en nacht
alleen in mijn keerkring
laat mij niet verliezen
wat ik niet bezitten kan
laat mij houden
wat ik niet verwerven kan
laat de tijd vertragen
tot voorbijgaan
blijven wordt
laat mij blijven
tot ik wakker word.
‘Equinox’ Wat een pracht van een titel die de magie van de samenwerking van deze twee kunstenaars warm omarmt. Zij zijn afwisselend elkaars zon en evenaar, loodrecht staan zij op elkaar. In deze cyclus bereiken zij niet tweemaal de ‘Equinox’ maar zeven maal zijn zij op dat punt zoals in de lengte van de dag en de nacht elkaars gelijken. Zeven, een priemgetal waarin zij zichzelf delen. Priemgetallen zijn om van te houden.
‘Equinox’ is niet alleen een geslaagd, maar vooral een verrukkelijk artistiek samenspel van twee beeldenaars. Ik ben gezond jaloers op deze symbiose."
Frank De Vos
____
Vanuit een meer filosofische hoek reflecteert Luc Wintgens op de publicatie van Equinox:
"Woorden vermoorden de dingen zegt men soms, maar niet als de dichter ze gebruikt. De dichter brengt ons integendeel dichter bij de dingen, de dingen van elke dag, zoals de schemering, de duisternis, de dageraad. De visualisering van waar de dichter aan appelleert, roept de picturale dimensie van de wereld op. Waar woorden suggereren en beelden in ons oproepen draagt de beeldende aard van de begeleidende gravures bij tot de woordbeelden.
Woordbeelden en picturale beelden roepen elkaar op, vullen elkaar aan, en worden harmonisch verweven in de artistieke ervaring die beide kunstenaars delen. Woorden en beelden kneden zich tot verrassende woordbeelden, tot een verfijnde synthese van woord en kleur, gekleurde en sprekende taal, een dynamische mengeling waarin beide elkaar bekrachtigen en tegelijk in evenwicht houden, en een boeiende poëtische kijk op de wereld bieden.
Zowel Richard Foqué als André Goezu zijn kunstenaars van de stilte en dat komt heel specifiek tot uiting in dit werk: Equinox integreert het licht en de magisch realistische landschappen van Goezu met de indringende en abstract figuratieve poëzie van Foqué. Het schrijven als een proces van ritmische taalcompressie gaat in Equinox in dialoog met het geraffineerde pastelpalet van een kunstenaar, die de complexe etstechnieken tot in de perfectie beheerst.
Het resultaat vormt een fascinerend en betoverende wandeling naar dat onbereikbare evenwicht tussen licht en duisternis, leven en dood, verzinnebeeld in de equinox."
Luc Wintgens
____
Richard Foqué leest enkele gedichten voor zowel in het Nederlands als in het Engels
____
De prachtige door Gerrit Westerveld vormgegeven en door Katja Clement handgemaakte cassette met de 7 triptieken. De 7 gedichten in het Nederlands en het Engels op de zijpanelen en de aquatint telkens losbladig ingelegd in het midden.
André Goezu en Richard Foqué voor een ingelijst exemplaar van Equinox:
Jan Van Broeckhoven, voorzitter van De Vrienden van de Zwarte Panter verwelkomt de aanwezigen.
Het is volle bak in De Zwarte Panter: Kunstminnaars, dichters en kunstenaars!
____
Troubadour/dichter Frank De Vos zingt het toepasselijke door hem gecomponeerde en geschreven lied "Memories for sale" en leidt vervolgens de uitgave indringend in.
‘Zoals een beeld weze een gedicht’ of ‘Ut pictura poësis'.
Zo begon Frank De Vos zijn inleiding bij de presentatie van Equinox, en zo ging hij verder:
"André Goezu doet dit met verf en Richard Foqué met taal. Laat mij even enkele mijmeringen meegeven over de dichter.
Richard Foqué componeert bijzondere, ritmische gedichten. Als voorbeeld vermeld ik graag het gedicht ‘Kanteling’ waarmee hij de bundel opent. Hier gebruikt hij deels de anafoor als stijlfiguur om de ritmiek te ondersteunen.
Het is goud/het is een man….
Het is regen/het is een steen…
Het is het woud/het is een maan….
Het is een kind/ het is een mes….
Het is alles
Het is niets
Het is
Wat een mooie cadans......../
‘Ut pictura poësis', Richard. Zoals een beeld weze een gedicht. Wat houd ik toch van je bijzondere metaforiek. Hoe plastisch is eveneens je taal.
Kriskras sprokkelde ik enkele beelden die me uitermate konden bekoren.
"...Stilte houdt de adem in// om de duisternis te tellen// in plooien van huiverende huid (een mooie alliteratie)// tijd een snaar te strak gespannen// het smelten onder de dagelijkse sleur// mijn voetstappen niet gemeten noch de stenen die het pad hebben gebaand//"......../
......../Tot slot lees ik het gedicht ‘Aanvaarding’, waarmee de cyclus eindigt. Hoe eenzaam en gelaten is hier de dichter in de aanvaarding waarin deze equinox culmineert. Hoor hoe hij zich bij zet en zich nagelt aan zijn taal om te blijven. Hoor hoe hij alleen in zijn keerkring staat en het schroeiende verlangen om niets te verliezen welig tiert.
Aanvaarding
Als ik dan sta
tussen dag en nacht
alleen in mijn keerkring
laat mij niet verliezen
wat ik niet bezitten kan
laat mij houden
wat ik niet verwerven kan
laat de tijd vertragen
tot voorbijgaan
blijven wordt
laat mij blijven
tot ik wakker word.
‘Equinox’ Wat een pracht van een titel die de magie van de samenwerking van deze twee kunstenaars warm omarmt. Zij zijn afwisselend elkaars zon en evenaar, loodrecht staan zij op elkaar. In deze cyclus bereiken zij niet tweemaal de ‘Equinox’ maar zeven maal zijn zij op dat punt zoals in de lengte van de dag en de nacht elkaars gelijken. Zeven, een priemgetal waarin zij zichzelf delen. Priemgetallen zijn om van te houden.
‘Equinox’ is niet alleen een geslaagd, maar vooral een verrukkelijk artistiek samenspel van twee beeldenaars. Ik ben gezond jaloers op deze symbiose."
Frank De Vos
____
Vanuit een meer filosofische hoek reflecteert Luc Wintgens op de publicatie van Equinox:
Woordbeelden en picturale beelden roepen elkaar op, vullen elkaar aan, en worden harmonisch verweven in de artistieke ervaring die beide kunstenaars delen. Woorden en beelden kneden zich tot verrassende woordbeelden, tot een verfijnde synthese van woord en kleur, gekleurde en sprekende taal, een dynamische mengeling waarin beide elkaar bekrachtigen en tegelijk in evenwicht houden, en een boeiende poëtische kijk op de wereld bieden.
Zowel Richard Foqué als André Goezu zijn kunstenaars van de stilte en dat komt heel specifiek tot uiting in dit werk: Equinox integreert het licht en de magisch realistische landschappen van Goezu met de indringende en abstract figuratieve poëzie van Foqué. Het schrijven als een proces van ritmische taalcompressie gaat in Equinox in dialoog met het geraffineerde pastelpalet van een kunstenaar, die de complexe etstechnieken tot in de perfectie beheerst.
Het resultaat vormt een fascinerend en betoverende wandeling naar dat onbereikbare evenwicht tussen licht en duisternis, leven en dood, verzinnebeeld in de equinox."
Luc Wintgens
____
Richard Foqué leest enkele gedichten voor zowel in het Nederlands als in het Engels
De prachtige door Gerrit Westerveld vormgegeven en door Katja Clement handgemaakte cassette met de 7 triptieken. De 7 gedichten in het Nederlands en het Engels op de zijpanelen en de aquatint telkens losbladig ingelegd in het midden.
André Goezu en Richard Foqué voor een ingelijst exemplaar van Equinox:
The Oregon Songs published in THE GREEN DOOR
The Oregon Songs is a cycle of 10 lyrical poems about life, love and dead. They are published now in the International Arts Magazine The Green Door, issue 6, November 2011, http://thegreendoor.net/
Some excerpts:
Song 2
Down at the Oregon coast
clouds conceal the souls
where rain carries along the grief
to let it seep through the ground
Song 6
This is a song for a dancer
who danced with me all night
to experience the lightness of being
the gravity of light.
Song 9
No love can stay alive,
no passion can survive
nor the whispers nor the cries
everything will die
the true things and the lies
so make it happen
let it be
make love to me
give me the illusion of eternity`
as at the end of the day
you'll walk away.
Some excerpts:
Song 2
Down at the Oregon coast
clouds conceal the souls
where rain carries along the grief
to let it seep through the ground
Song 6
This is a song for a dancer
who danced with me all night
to experience the lightness of being
the gravity of light.
Song 9
No love can stay alive,
no passion can survive
nor the whispers nor the cries
everything will die
the true things and the lies
so make it happen
let it be
make love to me
give me the illusion of eternity`
as at the end of the day
you'll walk away.
EQUINOX Een nieuwe bibliografische kunstuitgave
Een equinox is het punt in de tijd, waarop de zon loodrecht boven de evenaar staat. Op dat ogenblik is de lengte van de dag en de nacht overal op aarde gelijk. Tweemaal per jaar wordt dit punt bereikt. In de antieke culturen was dit een magisch tijdstip en gebouwen werden zo ontworpen dat zij het licht op dat tijdstip op een bijzondere manier als het ware konden materialiseren. Stonehenge, de Egyptische en Maya piramides zijn daar voorbeelden van. Vele oude religies stemden hun kalenders af op de equinoxen.
Voor dichter Richard Foqué en kunstenaar André Goezu staat equinox ook voor het volmaakte evenwicht tussen licht en duisternis, tussen goed en kwaad, tussen leven en dood: het onbereikbare tijdsmoment, waarop het leven in perfecte harmonie is met zichzelf en vrede vindt, maar ook het punt van reflectie en geloof in de toekomst: Equinox als het culminerende punt in de evolutie: van geboorte over dood naar wedergeboorte.
In 7 gedichten en 7 aquatinten wordt deze permanente levenscyclus geëvoceerd.
De gedichten werden parallel geschreven in het Nederlands en het Engels. Ze zijn gekenmerkt door het compact en suggestief taalgebruik, het schrijven als een proces van ritmische taalcompressie, zo typisch voor de poëzie van Richard Foqué. Het is poëzie wars van retorische barok maar tezelfdertijd bezwerend en beangstigend. Woorden worden herschikt tussen beelden, balancerend tussen het figuratieve en het abstracte.
Vanuit de bewust gekozen eenzaamheid van zijn atelier, tracht André Goezu met pen en penseel, zuren, en verven en inkten, een wederzijdse uitwisseling tussen woord en betekenis weer te geven. Op basis van de complexe technieken van kleurenets, droge naald en aquatint brengt hij zo een harmonieuze osmose tot stand welke woord en beeld tot synthese brengt. Het werk van Goezu is magisch realistisch, in Equinox brengt hij zo de mysterieuze maangodin Selene in juxtapositie met het vurig licht van Phebus.
Richard Foqué publiceerde tussen 1967 en 1972 drie dichtbundels: Alleen kringen en De dieren komen bij de Bladen voor de Poëzie en Drie millivolt van oneindig bij Yang. Het werd gevolgd door een zeer intensief professioneel leven als architect en hoogleraar in de architectuur en als auteur van talloze wetenschappelijke publicaties. Tussendoor verschenen gedichten van hem in literaire tijdschriften zoals Heibel, Revolver, Yang, Dighter, Ballustrada en Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift. In 2011 verscheen zijn vierde bundel bij Kleinood & Grootzeer, Te laat het landschap.
André Goezu, schilder en etser, studeerde aan de Koninklijke Academie en het Hoger Instituut voor Schone Kunsten te Antwerpen en woont en werkt sinds 1968 te Parijs. Hij is medeoprichter van de Antwerps-Parijse kunstenaarsgroep Acid, was gastprofessor aan het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten en is lid van de Koninklijke Academie voor Wetenschappenen Kunsten van België. In 1973 ontving hij de driejaarlijkse prijs voor de schilderkunst van de Provincie Antwerpen. Zijn werk bevindt zich in tal van binnen -en buitenlandse verzamelingen en musea. Diverse bibliofiele uitgaven werden door hem verlucht oa. van Roger Caillois, Jef Geeraerts, Peter Handke, Hugues C. Pernath, Jean Ray/John Flanders, Arthur Rimbaud, Monika Van Paemel, Jo Verbrugghen, Emile Verhaeren en teksten uit de Pentateuch.
Equinox is een tweetalige bibliofiele uitgave van uitgeverij Kleinood & Grootzeer te Bergen op Zoom.
De typografie en de vormgeving van het foedraal is van graficus/uitgever Gerrit Westerveld.
Het foedraal (35,5 x 26 x 3,5 cm) is met de hand gemaakt door Katja Clement met een rood linnen omslag.
De gedichten en de aquatinten zijn gedrukt op Vélin d'Arches 250 gram. De gedichten op papierformaat 32,5 x 48,5 cm, de etsen op 32 x 24 cm.
Equinox is uitgegeven in een beperkte oplage van 50 exemplaren, genummerd van 1/50 tot 50/50, gesigneerd door de auteur en de kunstenaar en 10 h.c. exemplaren genummerd van I/X tot X/X, eveneens gesigneerd door de auteur en de kunstenaar en niet in de handel verkrijgbaar.
ISBN/EAN 978-90-76644-59-2.
Tot en met 8 december 2011 verkrijgbaar aan de voorintekenprijs van € 450,-. Daarna aan € 515,-.
Voorintekening of latere bestellingen kunnen gebeuren door storting op bankrekening
BE20 0357 8703 0456, BIC: GEBABEBB met vermelding "Equinox"; of via de uitgever: uitgeverij@kleinood-en-grootzeer.com of per post aan: Kleinood & Grootzeer, Koningin Wilhelminastraat 46, 4615 JB Bergen op Zoom, Nederland.
De verzendkosten bedragen voor België en Nederland: € 12,-, voor de rest van Europa € 22,- en voor buiten Europa € 27,50.
Voor alle verdere informatie:
uitgeverij@kleinood-en-grootzeer.com
r.foque@telenet.be
Voor dichter Richard Foqué en kunstenaar André Goezu staat equinox ook voor het volmaakte evenwicht tussen licht en duisternis, tussen goed en kwaad, tussen leven en dood: het onbereikbare tijdsmoment, waarop het leven in perfecte harmonie is met zichzelf en vrede vindt, maar ook het punt van reflectie en geloof in de toekomst: Equinox als het culminerende punt in de evolutie: van geboorte over dood naar wedergeboorte.
In 7 gedichten en 7 aquatinten wordt deze permanente levenscyclus geëvoceerd.
De gedichten werden parallel geschreven in het Nederlands en het Engels. Ze zijn gekenmerkt door het compact en suggestief taalgebruik, het schrijven als een proces van ritmische taalcompressie, zo typisch voor de poëzie van Richard Foqué. Het is poëzie wars van retorische barok maar tezelfdertijd bezwerend en beangstigend. Woorden worden herschikt tussen beelden, balancerend tussen het figuratieve en het abstracte.
Vanuit de bewust gekozen eenzaamheid van zijn atelier, tracht André Goezu met pen en penseel, zuren, en verven en inkten, een wederzijdse uitwisseling tussen woord en betekenis weer te geven. Op basis van de complexe technieken van kleurenets, droge naald en aquatint brengt hij zo een harmonieuze osmose tot stand welke woord en beeld tot synthese brengt. Het werk van Goezu is magisch realistisch, in Equinox brengt hij zo de mysterieuze maangodin Selene in juxtapositie met het vurig licht van Phebus.
Richard Foqué publiceerde tussen 1967 en 1972 drie dichtbundels: Alleen kringen en De dieren komen bij de Bladen voor de Poëzie en Drie millivolt van oneindig bij Yang. Het werd gevolgd door een zeer intensief professioneel leven als architect en hoogleraar in de architectuur en als auteur van talloze wetenschappelijke publicaties. Tussendoor verschenen gedichten van hem in literaire tijdschriften zoals Heibel, Revolver, Yang, Dighter, Ballustrada en Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift. In 2011 verscheen zijn vierde bundel bij Kleinood & Grootzeer, Te laat het landschap.
André Goezu, schilder en etser, studeerde aan de Koninklijke Academie en het Hoger Instituut voor Schone Kunsten te Antwerpen en woont en werkt sinds 1968 te Parijs. Hij is medeoprichter van de Antwerps-Parijse kunstenaarsgroep Acid, was gastprofessor aan het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten en is lid van de Koninklijke Academie voor Wetenschappenen Kunsten van België. In 1973 ontving hij de driejaarlijkse prijs voor de schilderkunst van de Provincie Antwerpen. Zijn werk bevindt zich in tal van binnen -en buitenlandse verzamelingen en musea. Diverse bibliofiele uitgaven werden door hem verlucht oa. van Roger Caillois, Jef Geeraerts, Peter Handke, Hugues C. Pernath, Jean Ray/John Flanders, Arthur Rimbaud, Monika Van Paemel, Jo Verbrugghen, Emile Verhaeren en teksten uit de Pentateuch.
Equinox is een tweetalige bibliofiele uitgave van uitgeverij Kleinood & Grootzeer te Bergen op Zoom.
De typografie en de vormgeving van het foedraal is van graficus/uitgever Gerrit Westerveld.
Het foedraal (35,5 x 26 x 3,5 cm) is met de hand gemaakt door Katja Clement met een rood linnen omslag.
De gedichten en de aquatinten zijn gedrukt op Vélin d'Arches 250 gram. De gedichten op papierformaat 32,5 x 48,5 cm, de etsen op 32 x 24 cm.
Equinox is uitgegeven in een beperkte oplage van 50 exemplaren, genummerd van 1/50 tot 50/50, gesigneerd door de auteur en de kunstenaar en 10 h.c. exemplaren genummerd van I/X tot X/X, eveneens gesigneerd door de auteur en de kunstenaar en niet in de handel verkrijgbaar.
ISBN/EAN 978-90-76644-59-2.
Tot en met 8 december 2011 verkrijgbaar aan de voorintekenprijs van € 450,-. Daarna aan € 515,-.
Voorintekening of latere bestellingen kunnen gebeuren door storting op bankrekening
BE20 0357 8703 0456, BIC: GEBABEBB met vermelding "Equinox"; of via de uitgever: uitgeverij@kleinood-en-grootzeer.com of per post aan: Kleinood & Grootzeer, Koningin Wilhelminastraat 46, 4615 JB Bergen op Zoom, Nederland.
De verzendkosten bedragen voor België en Nederland: € 12,-, voor de rest van Europa € 22,- en voor buiten Europa € 27,50.
Voor alle verdere informatie:
uitgeverij@kleinood-en-grootzeer.com
r.foque@telenet.be
De terugkeer van de dichter Richard Foqué
Na drie bundels die elkaar in een betrekkelijk hoog tempo opvolgden was het gedurende zo'n vier decennia stil rond de dichter Richard Foqué. Nu is er Te laat het landschap, waarmee Foqué zijn plaats in het poëtische landschap terug inneemt. Het publiek wist zijn terugkeer op waarde te schatten: hier leest hij voor uit zijn jongste publicatie. (foto Bert Bevers)
Op donderdag 31 maart 2011 werd in Galerie De Zwarte Panter aan de Hoogstraat in Antwerpen de nieuwe bundel van Richard Foqué, Te laat het landschap, voorgesteld. Na afloop van de voorstelling was er gelegenheid tot het heffen van het glas der vriendschap, en tot het babbelen met oude en nieuwe bekenden. (foto Niki Faes)
Inleiding door Gerd Segers
bij de voorstelling van Richard Foqué's bundel
Te laat het landschap in Galerie De Zwarte Panter.
Antwerpen, donderdag 31 maart 2011
[…] kwetsbaar de lijn
die het beeld verdeelt
het vierkant gesloten
de cirkel omarmd
lijnen zonder vragen
zij verwijzen. (p. 7)
En de architect in hem vervolgt met: 'Een lijn is een muur, […] laat sporen, trekt grenzen, verdeelt' en:
Wat meetbaar is en getekend
kan niet meer spreken
is van elke klank beroofd
het woont in het geheugen
laatste schuilplaats
onzichtbaar voor de tijd. (p. 9)
Aansluitend rondt de dichter in hem de eerste cyclus af met volgende reflectie :
In een hoekig gedicht
met dwaas gerijmel wordt
het landschap dan gemeten
door een stuntelend alfabet
tot er geen letter blijft
geen regel overleeft. (p. 9)
Los van alle goden
los van alle gebod
snij de tijd uit het hoofd
laaf het mateloos aan de Lethe
in de eeuwen der eeuwen
verdwijn en vergeet. (p. 23)
Ik weet dat zij spreken
als paars geslepen glas
als groen gebogen parels
[…]
Ik weet dat zij waarheid beitsen
met hun hazenlip (p. 18-19)
En over zichzelf dicht hij:
Zoals een steen uit lucht gebeiteld
ben ik perfect geslepen
smeed ik werkelijkheid
verloochen orde
kneed de passie
in mijn losgeslagen zeil.
Omdat ik een slaapdronken god
een gastvrije minnaar
mijn eigen wetten maak
onzichtbaar de kosmos weef
want meer dan zijn
ben ik niet. (p. 22)
Onomkeerbaar is de reis in de kantlijn
waar de dood nooit slaapt
de verliezen gestapeld worden
als brandhout voor een laffe winter.
Zolang is het wachten om jezelf
weg te geven geluidloos te verdwijnen
zonder een spoor te laten in de nevel
alleen een gekneusde tak voor later. (p. 30)
In de laatste cyclus Te laat het landschap wil hij weg uit dit land:
Dit land wil ik niet meer bewonen
deze krimpende vlakte waarin
je niet kan verdwalen waar leegte
aan de middelmaat gemeten wordt
eigenwaan in brons gegoten. […] (p. 35)
al beseft hij dat ook voor hem zal gelden:
[…] aan het einde verliest de taal het woord
de tijd zijn betekenis zelfs de herinnering
dat je ooit bent geweest (p. 35)
en wat rest:
[…] zijn lijnen een handvol tekens
verdwaalde stappen langs de vloedlijn
getekend straks door water gewist
door de tijd verlaten. (p. 35)
Envoi en slot:
Verdwijn in het landschap
kras een dier in de rots. (p. 35)
GERD SEGERS
bij de voorstelling van Richard Foqué's bundel
Te laat het landschap in Galerie De Zwarte Panter.
Antwerpen, donderdag 31 maart 2011
In een nummer van het tijdschrift Revolver (jg. 21/4, juni 1995) besloot Richard Foqué zijn reflecties over poëzie met volgend mooi citaat van de dichter Paul Snoek: "Dichters zijn als honden, die knoken in de grond verstoppen. Zij begraven dingen, die anderen moeten ontgraven". Die anderen, dames en heren, zijn de lezers van poëzie. U en ik dus die aan Te laat het landschap een heel mooie kluif hebben.
De bundel is opgebouwd uit 5 cycli: Ik teken een landschap, In de aarde geëtst, Uit de lucht gebeiteld, Door de tijd verlaten en Te laat het landschap. Titels die samengevoegd reeds een vers vormen. Een kompas voor de hele bundel. Elke cyclus wordt voorafgegaan door een illustratie van graficus/uitgever Gerrit Westerveld en een citaat uit het oeuvre van een dichter uit de wereldpoëzie.
De compositie van de bundel nodigt de lezer op het eerste gezicht uit om elke cyclus als op zichzelf staand te beschouwen. Zelf had ik eerder meteen het gevoel dat het hier om één lang gedicht ging. Het telt zo maar eventjes 396 versregels, verspreid over 33 pagina’s van steeds 12 regels. Behalve punten gebruikt de dichter geen leestekens. Mogelijk vertraagt dit de lectuur waardoor de lezer af en toe een versregel moet herlezen. Dit heeft echter ook het voordeel dat hij steeds opnieuw en vaak beter geïnformeerd wordt. De Nederlandse dichter Gerrit Krol heeft dit herlezen ooit 'het repeterend genot van poëzie genoemd'.
Het compacte taalgebruik dat Foqué’s dichtbundels uit de jaren 1967-1972 toen al kenmerkte, blijft behouden maar wordt nu versterkt door een grotere suggestiviteit, gelaagdheid en abstractie. Foqué heeft Te laat het landschap – naar ik veronderstel – niet vooraf geconcipieerd en in één inspiratieruk in een eerste versie neergeschreven. De architect in hem heeft het gedicht eerder als een woning met in elkaar vloeiende ruimten gebouwd. Met geduld, veel schrappen, herschrijven en ordenen.
Architectuur is in de bundel niet weg te denken. Materialen, werktuigen en vooral handelingen duiken regelmatig op. In de openingcyclus Ik teken een landschap wijst Foqué bijvoorbeeld op de kwetsbaarheid van 'lijnen in een tekening':
[…] kwetsbaar de lijn
die het beeld verdeelt
het vierkant gesloten
de cirkel omarmd
lijnen zonder vragen
zij verwijzen. (p. 7)
En de architect in hem vervolgt met: 'Een lijn is een muur, […] laat sporen, trekt grenzen, verdeelt' en:
Wat meetbaar is en getekend
kan niet meer spreken
is van elke klank beroofd
het woont in het geheugen
laatste schuilplaats
onzichtbaar voor de tijd. (p. 9)
Aansluitend rondt de dichter in hem de eerste cyclus af met volgende reflectie :
In een hoekig gedicht
met dwaas gerijmel wordt
het landschap dan gemeten
door een stuntelend alfabet
tot er geen letter blijft
geen regel overleeft. (p. 9)
Is in de eerste cyclus het woord 'lijn' dominant aanwezig dan vallen bij het lezen van de hele bundel meteen twee belangrijke sleutelwoorden op: tijd en uiteraard landschap. Het landschap – de kern van de bundel – is de metafoor voor wat de mens opbouwt en waarin hij zijn weg zoekt. Er is ook het landschap van de geest, dat in het hoofd zit, waar rede en gevoel elkaar ontmoeten, een schuilplaats voor de dichter. Het fysische landschap wordt onomkeerbaar bedreigd: door erosie, water en menselijk gedrag. Voor de mens dreigen dan weer de leugens, het verraad, de onverschilligheid en vooral 'de gaten in de tijd'. Naast het landschap is duidelijk de ongrijpbare tijd een belangrijk thema, een bron voor talrijke beklijvende versregels. Een voorbeeld:
Los van alle goden
los van alle gebod
snij de tijd uit het hoofd
laaf het mateloos aan de Lethe
in de eeuwen der eeuwen
verdwijn en vergeet. (p. 23)
De derde cyclus Uit lucht gebeiteld betekent een kantelmoment. De dichter begint hier plots vanuit het ik-perspectief te schrijven, waardoor de bundel kortstondig een autobiografische wending krijgt . De dichter vertelt over de dwergen, die zijn vrienden zijn: 'de viervoetige vlinders met de aardbochel, gewikkeld in verdriet':
Ik weet dat zij spreken
als paars geslepen glas
als groen gebogen parels
[…]
Ik weet dat zij waarheid beitsen
met hun hazenlip (p. 18-19)
En over zichzelf dicht hij:
Zoals een steen uit lucht gebeiteld
ben ik perfect geslepen
smeed ik werkelijkheid
verloochen orde
kneed de passie
in mijn losgeslagen zeil.
Omdat ik een slaapdronken god
een gastvrije minnaar
mijn eigen wetten maak
onzichtbaar de kosmos weef
want meer dan zijn
ben ik niet. (p. 22)
Hierna verdwijnt het 'ik' om pas in het begin van de laatste cyclus even terug op te duiken. Vanaf de vierde cyclus Door de tijd verlaten gaat Foqué gerichter persoonlijke elementen tot meer algemeen menselijke ervaringen transcenderen. Een vers als Onomkeerbaar is de reis in de kantlijn is het begin van een erg mooie passage:
Onomkeerbaar is de reis in de kantlijn
waar de dood nooit slaapt
de verliezen gestapeld worden
als brandhout voor een laffe winter.
Zolang is het wachten om jezelf
weg te geven geluidloos te verdwijnen
zonder een spoor te laten in de nevel
alleen een gekneusde tak voor later. (p. 30)
In de laatste cyclus Te laat het landschap wil hij weg uit dit land:
Dit land wil ik niet meer bewonen
deze krimpende vlakte waarin
je niet kan verdwalen waar leegte
aan de middelmaat gemeten wordt
eigenwaan in brons gegoten. […] (p. 35)
al beseft hij dat ook voor hem zal gelden:
[…] aan het einde verliest de taal het woord
de tijd zijn betekenis zelfs de herinnering
dat je ooit bent geweest (p. 35)
en wat rest:
[…] zijn lijnen een handvol tekens
verdwaalde stappen langs de vloedlijn
getekend straks door water gewist
door de tijd verlaten. (p. 35)
Envoi en slot:
Verdwijn in het landschap
kras een dier in de rots. (p. 35)
GERD SEGERS
Te laat het landschap
van Richard Foqué
http://www.kleinood-en-grootzeer.com/
Gerrit Westerveld
Voor alle verdere informatie:
gerrit@gwesterveld.demon.nl
r.foque@telenet.be
van Richard Foqué
Op donderdag 31 maart om 20 uur vindt er in Galerie De Zwarte Panter, Hoogstraat 70-74, 2000 Antwerpen, een weerzien plaats met de poëzie van Richard Foqué. Zijn nieuwe dichtbundel Te laat het landschap wordt dan voorgesteld.
Poëziekenner Gerd Segers, redacteur en uitgever van het voormalige literaire tijdschrift Revolver, leidt in en praat met de dichter over zijn nieuwe bundel, waarna de dichter zelf voorleest.
Richard Foqué publiceerde tussen 1967 en 1972 drie dichtbundels: Alleen kringen en De dieren komen bij de Bladen voor de Poëzie en Drie millivolt van oneindig bij Yang. Daarna volgde een zeer intensief professioneel leven als architect en hoogleraar in de architectuur en als auteur van talloze wetenschappelijke publicaties. Tussendoor verschenen gedichten van hem in literaire tijdschriften zoals Heibel, Revolver, Yang, Dighter, Ballustrada en Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift.
Vanaf zijn eerste publicatie werd zijn poëzie gekenmerkt door het compact en suggestief taalgebruik, het schrijven als een proces van ritmische taalcompressie, zoals de toenmalige critici het omschreven, resulterend in een volstrekt doelmatige poëzie, wars van retorische barok maar tezelfdertijd bezwerend en beangstigend.
In zijn vroeger werk is de strijd met de tijd het voornaamste adagium, de dichter is de buitenstaander die naar binnen kijkt. In zijn nieuw werk heeft Foqué zijn perspectief omgekeerd, hij is nu de ingewijde, die naar buiten kijkt. Inhoud en vorm zijn nog meer verweven en gelaagd. De taal tot zijn essentie teruggebracht, herschikt Foqué de woorden tussen de beelden, balancerend tussen het figuratieve en het abstracte.
Te laat het landschap is een poëtische compositie, bestaande uit 5 cycli, waarbij elk gedicht op zich staat, maar elke cyclus weer een groter gedicht vormt en de vijf cycli samen kunnen gelezen worden als één geheel. Ze is als een symfonie, waarbij elke beweging vanuit haar eigen ritme en inhoud een eigen autonomie bezit, maar die in zijn totaliteit uitgevoerd een volledige ervaring geeft van wat de componist wou uitdrukken.
Het thema van de bundel is de poging van de mens om zijn omgeving, zichzelf en de anderen, zijn gevoelens en ervaringen in tijd en plaats te begrijpen, te benoemen, in zijn geheugen vast te leggen, daarover te communiceren en zo de wereld te bemeesteren en erin te overleven. Het landschap is daarvoor de metafoor, taal het middel.
Te laat het landschap is een bibliofiele uitgave van uitgeverij Kleinood & Grootzeer te Bergen op Zoom. De bundels zijn door graficus/uitgever Gerrit Westerveld vormgegeven en met de hand gemaakt. Te laat het landschap verschijnt in een eerste oplage van 100 exemplaren, genummerd en gesigneerd door de auteur. Prijs: 16 euro. ISBN/EAN 978-90-76644-55-4.
De bundel is tijdens de presentatie verkrijgbaar, of te bestellen bij de uitgeverij:http://www.kleinood-en-grootzeer.com/
Gerrit Westerveld
Voor alle verdere informatie:
gerrit@gwesterveld.demon.nl
r.foque@telenet.be
Abonneren op:
Berichten (Atom)